Sobre min

Son Maria Frá, apaixonada das plantas, dos saberes antigos, dos faceres artesaos.

Desde 2019, a miña vida profesional e persoal xira en torno á divulgación e a creación, baixo a marca “Devagar”. A miña traxectoria nace da vontade de recuperar e compartir o patrimonio etnobotánico galego, combinando o coñecemento popular coa ciencia fitoterapéutica e as tradicións médicas antigas. Ademais da docencia, son autora do libro “Remedios da nosa horta medicinal” (Editorial Baía, 2019), unha guía que recolle anos de investigación e vivencia coa nosa flora.

A miña formación é un mestura única de saberes: a aprendizaxe vivencial da recollida de plantas, o contacto humano coas portadoras das historias sobre elas, e a contrastación bibliográfica das suas propiedades. Tamén estudiei medicinas antigas e terapias manuais (Medicina tradicional China e medicina Tradicional do Mediterraneo, quiromasaxe…) para tratar de entender as prácticas das nosas avoas.

Tirando deste fio é que cehguei ao mundo da cosmética e do xabón, para comprender que a elaboración artesá é un bálsamo de paz e presencia nestas vidas modernas tan apuradas! O meu obxectivo é crear espazos de conexión, autocoidado e empoderamento, especialmente para as mulleres, a través de experiencias lúdicas, educativas e sostibles.

Autora: “Remedios da nosa horta medicinal” (Editorial Baía, 2019). Guía baseada na recollida de saberes populares e a súa constatación na bibliografía fitoterapéutica.

Técnica en Quiromaxaxe: Escola de Terapias Manuais Sito del Valle.

Técnica en Acupuntura: 3.000 horas de formación no Centro Shalom (Vigo).

Medicina Tradicional do Mediterráneo: “El Jardí de les Bruixes” (2024).

Formación Especializada: Cursos e obradoiros presenciais e online en cosmética natural, xabón artesanal e terapias naturais.

Formación Vivencial: A base fundamental da miña práctica provén da observación directa, a recollida de saberes populares e a experimentación diaria coa flora galega.

Competencias Principais

Divulgación Botánica: Capacidade para transformar coñecementos complexos sobre plantas en obradoiros accesibles, divertidos e útiles.
Cosmética e Artesanía: Elaboración de xabóns, cremas e velas naturais (carta de artesanía) con materias primas locais e sostibles.
Terapias Manuais e Benestar: Aplicación de técnicas de quiromaxaxe e acupuntura para o benestar físico e emocional.
Empoderamento femenino: Deseño de programas formativos que fomentan a autonomía e cuestionan o auto-ódio, especialmente en entornos rurais.
Escritura e Creación: Autoría de guías prácticas que unen tradición e ciencia.
Xestión de Proxectos Educativos: Adaptación de contidos a diferentes públicos (escolas, concellos, asociacións, colectivos feministas).

Experiencia Profesional

No ano 2019, a experiencia adquirida na divulgación de saberes relacionados coas plantas medicinais, lévame a profesionalizar a actividade e nace “Devagar”, a marca coa que veño realizando esta actividade a partir de entón.

Son algúns exemplos deste traballo, en colaboración tanto con entidades públicas como privadas, estes talleres e obradoiros realizados por toda a xeografía galega .

(A miña lista de cursos no google maps ten mais de 70 entradas!)

Aqui fomos Devagar… (2019-2026)

Plantas medicinais / Programación de lecer xuvenil. Sustinea (Maus de Salas), novembro de 2019.
Taller “Herbas Medicinais do noso entorno”. Mancomunidade de Verín (Monterrei, Verín e Laza), xuño de 2020.
“Plantas das mulleres” / Programa Xuntas e Revoltas. CIM Ponteareas, xuño de 2020.
“Saberes das mulleres” / Pactos de estado contra a violencia de xénero. Concello da Mezquita, xuño de 2020.
“Remedios da nosa flora medicinal”. Asociación de Mulleres Rurais Pegureiras (Allariz), setembro-outubro de 2020.
“Un botiquín vivo na xanela”. Asociación cultural e Xuvenil Ítaca (Santiago de Compostela), novembro de 2020 e 2021.
“Plantas medicinais: Identificación e aproveitamento”. Asociación Terras de Valcarce (Sobrado dos Monxes), outubro de 2019 e novembro de 2020.
“Identificación e uso de plantas medicinais”. Concello de A Teixeira, xullo de 2021.
Curso de cosmética natural con plantas medicinais do noso entorno. Atelier Social SL (San Xoán de Rio), setembro de 2021.
Curso “Manipulación, transformación e comercialización de produtos vinculados a empresas do medio rural. Transformación e elaboraciones con plantas aromáticas e medicinais”. Asociación Labregas (Xunqueira, Chantada, Xinzo de Limia e Vedra) en 2021; Betanzos en xullo e setembro de 2022.
Docencia da acción formativa: “Herbas medicinais do noso entorno. Identificación e uso” para o profesorado do CIFP Portovello (Ourense), setembro de 2021.
“Mulleres e aproveitamento das plantas medicinais do noso entorno”. Concello de Coles, maio de 2022.
Taller de elaboración de xabón natural. Centro Sociocomunitario Viana do Bolo, xuño de 2022.
Taller de plantas medicinais e taller de cosméticos elaborados con plantas medicinais do entorno. Centro Sociocomunitario Viana do Bolo, outubro-novembro de 2022.
Obradoiro “Alucina coa alquimia!”: Conceptos de botánica, química e filosofía a través da formulación de cosméticos. Área de Deportes, Artesanía e Deseño e Memoria Histórica. Deputación de Lugo, xaneiro de 2023.
Obradoiro “Herbas de San Xoán”. Centro Sociocomunitario O Carballiño, xuño de 2023.
Obradoiros de “Herbas das mulleres”, cosmética e xabón natural realizados ao abeiro do Pacto de Estado 2022-2023 nos concellos de A Gudiña, Rios, A Mezquita, Cualedro, Castrelo do Val, Verín, Laza, Vilardevós, Monterrei e Oimbra.
“Plantas Medicinais. Identificación e elaboración de plantas da nosa contorna”. Labrecos Soc. Coop. Galega (Cesuras), maio de 2023.
Taller “Herbas Medicinais”. Asociación Nordés (Ortigueira), maio de 2023.
Taller de xabón e taller de cosmética natural. Asociación de Residencias de Iniciativa Social de Galicia, Centro Sociocomunitario Ponte Pelamios (Ourense), xullo e agosto de 2023.
“Xabón con ingredientes naturais e técnicas de decoración”. Asociación de Mulleres Rurais “Pegureiras” (Allariz), outubro de 2023.
“Herbas para a (c)alma”. Asociación cultural e Xuvenil Ítaca (Santiago de Compostela), decembro de 2023.
Obradoiro de xabón natural (6 horas). CIM Teo, decembro de 2023.
Centro Sociocomunitario O Calvario (Vigo). Obradoiro de cosmética natural.
Obradoiros “Herbas das mulleres” con motivo da programación do día da muller (Mourisca e Penouta). Concello de Viana do Bolo, abril de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. 2 talleres de coidados naturais. Concello de Laza, xuño de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. Taller de coidados naturais. Concello de Cualedro, xuño de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. Taller de coidados naturais. Concello de Castrelo do Val, xuño de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. Senda Menciñeira. Concello de Oímbra, xuño de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. 3 talleres de coidados naturais. Concello de Monterrei, xuño de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. Taller de coidados naturais. Concello de Oimbra, xuño de 2024.
Pacto de Estado contra a violencia de xénero 2023-2024. Programa “Tempo de autocoidados: empoderamento da muller rural”. Senda menciñeira. Concello de Monterrei, xuño de 2024.
Docencia do obradoiro “Sendas menciñeiras” (2 horas e media). Centro Sociocomunitario O Carballiño, xuño de 2024.
Obradoiro “Herbas das mulleres”. Atelier Social SL (Maceda), xuño de 2024.
Obradoiros “Coidados Naturais”. Asociación de Residencias de Iniciativa Social de Galicia (Ribadavia), xullo de 2024.
Obradoiros “Coidados Naturais”. Asociación de Residencias de Iniciativa Social de Galicia (Pontepelamios, Ourense), xullo de 2024.
Docencia do curso “Plantas medicinais” (4 sesións: 11, 18, 25 de xuño e 2 de xullo). Sindicato Labrego Galego (Outeiro de Rei, Lugo), xullo de 2024.
Docencia do curso “Obradoiro de identificación, transformación e elaboración de plantas medicinais” (20 horas, 8 sesións). Centro Sociocomunitario de Ribadavia, outubro de 2024.
Docencia do curso “Obradoiro Xabón e Cosmética Artesanal” (10 horas, 4 sesións). Centro Sociocomunitario de Ribadavia, outubro de 2024.
Docencia do curso “Coidados Naturais” (6 horas, 2 sesións). Asociación de Mulleres Rurais As Pegureiras (San Mamede de Urrós), outubro de 2024.
Docencia do curso “Herbas das mulleres: Partilla de saberes sobre remedios tradicionais” (1,5 horas). CIM Teo, outubro de 2024.
Docencia do curso “Identificación, transformación e elaboración de plantas medicinais” (6 horas, 2 sesións). Avv Rabo de galo (Ourense), novembro de 2024.
Obradoiro de xabón e cosmética natural (7 horas, 4 sesións). Centro Sociocomunitario O Calvario (Vigo), novembro-decembro de 2024.
Obradoiro de xabón natural (6 horas, 2 sesións) no marco do Pacto de Estado contra a Violencia de Xénero 2024. Concello de Carballedo (Lugo), decembro de 2024.
Obradoiros de xabón natural (Programa “Vive o Nadal”). Concello de Santiago de Compostela (Centros Cívicos), decembro de 2024.
Docencia do obradoiro “Identificación e elaboración de plantas medicinais”. Centro Sociocomunitario O Carballiño, decembro de 2024.
Obradoiro de xabón natural. Concello de Teo, xaneiro de 2025.
Obradoiro de xabón medicinal e natural (6 horas). Consellería de Política Social e Igualdade (Ourense), marzo de 2025.
Obradoiro de autocoidado e xabóns naturais (actividade 8M). Concello de Avión, marzo de 2025.
Obradoiro de xabón natural (dentro do Pacto de Estado contra a violencia de xénero). CIM Noia, marzo de 2025.
Docencia do curso “Plantas aromáticas y medicinales” (3 sesións: 5, 12 e 13 de abril). Sindicato Labrego Galego (A Pastoriza, Lugo), abril de 2025.
Docencia do Obradoiro “Deseño artístico de xabóns” (6 horas, Escola de Empoderamento). Concello de Avión (via Atelier Social SL), abril de 2025.
Docencia do obradoiro de plantas medicinais (1 sesión). Concello de Ourense (CIM), abril de 2025.
Docencia do curso “Plantas aromáticas y medicinales” (3 sesións: 9, 10 e 11 de maio). Sindicato Labrego Galego (Láncara, Lugo), maio de 2025.
Docencia da jornada “Emprendimiento Femenino Sostenible”. AMFAR (Sede GDR Mariñas-Betanzos), xuño de 2025.
Docencia do programa “Empodérta: Fórmate no Rural”. Obradoiro artesanal de plantas medicinais (22 horas, abril-xuño). Concello de Carballeda de Avia, xuño de 2025.
Docencia do Obradoiro “Cosmética natural I”. Asociación de Residencias de Iniciativa Social de Galicia (Maceda), xullo de 2025.
Docencia do Obradoiro “Xabón natural”. Naturoteca S. Coop. Galega (Vigo), xullo de 2025.
Docencia do Obradoiro “Cosmética natural I”. Asociación de Residencias de Iniciativa Social de Galicia (Pontepelamios, Ourense), xullo de 2025.
Docencia do Obradoiro “Xabón natural”. Asociación de Residencias de Iniciativa Social de Galicia (Pontepelamios, Ourense), agosto de 2025.
Impartición de obradoiros de xabóns (24 horas). Programa de Promoción da Igualdade e Prevención de Violencia de Xénero. Mancomunidade Terra de Celanova, setembro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Sendas menciñeiras” (2 horas e media, paseo termal de Barbantes). Concello de Cenlle (via Atelier Social SL), outubro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Iniciación á cosmética natural con plantas medicinais do noso entorno” (Día da Muller Rural). Concello de Teo, outubro de 2025.
Docencia do curso de Plantas medicinais, Cosmética Natural e Sendas menciñeiras (3 sesións: 14, 21 e 28 de outubro). Asociación de Mulleres Rurais de Lestedo, outubro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Botiquín vivo na xanela” (2 horas, proxecto “NoitesAlternas”). Asociación Cultural e Xuvenil Ítaca (Santiago de Compostela), novembro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Introdución á cosmética natural” (2 horas, proxecto “NoitesAlternas”). Asociación Cultural e Xuvenil Ítaca (Santiago de Compostela), novembro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Cosmética natural con plantas medicinais do entorno” (Departamento de Igualdade, San Martiño). Concello de Teo, novembro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Xabón de Nadal” (2 sesións). Centro Sociocomunitario de Coia (Vigo), novembro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Xabón de Nadal” (2 sesións). Centro Sociocomunitario do Calvario (Vigo), decembro de 2025.
Docencia de dous obradoiros de “Xabón de Nadal” (12 horas en total). Centro Sociocomunitario de Maceda, decembro de 2025.
Docencia do Obradoiro “Xabón de Nadal” (6 horas). Concello de Avión (via Atelier Social SL), decembro de 2025.
Docencia e desprazamento do proxecto “Formulación e elaboración de xabóns” (8 horas). CIFP Politécnico de Lugo, febreiro de 2026.
Docencia do Obradoiro “Herbas para Namorar” (3 horas, proxecto “Convivere”). CIM Ourense, febreiro de 2026.
Docencia do Obradoiro “Cosmética Natural con plantas medicinais do entorno” (actividades 8M). Concello de Avión (via Atelier Social SL), marzo de 2026.